Begrotingsbehandeling 2021

Op deze pagina vindt u de bijdrage van de fractieleider van H&G,
Bram Bots uitgesproken bij de start van deze vergadering.

Ook de moties en amendementen die door H&G zijn ingebracht.
(Klik voor het openen van de teksten op het woord “Motie” of ” Amendement”)

Bijdrage H&G fractieleider Bram Bots

Uitgesproken bij de behandeling van de begroting 2021 op 5-11-2020

Voorzitter, 

Op de eerste plaats dank aan de opstellers van deze begroting. 
Voor ons ligt de begroting 2021, met als titel “Op koers met de Toekomstvisie”.
Een begroting die is opgesteld in een onzekere en vreemde tijd. Wie van ons had vorig jaar op deze plek gedacht dat we een jaar later, in 2020 in een gezondheidscrisis zouden zijn beland, die een heel nieuw licht schijnt op onze eerdere voornemens en ideeën. 

De toekomst waar de titel naar verwijst is in deze onzekere tijden soms ver weg en ongewis. We leven in een crisis die het afgelopen jaar onze wereld, onze samenleving maar voor velen ook ons persoonlijk leven op z’n kop heeft gezet. Dat is lastig en soms ook confronterend.

We willen daarom als H&G onze steun uitspreken voor alle mensen die getroffen zijn, op wat voor manier ook, door de gevolgen van dit virus.
Maar tegelijkertijd ook onze waardering uitspreken naar alle mensen, vrijwilligers, organisaties, verenigingen en ondernemers die ondanks de lastige tijden toch hun schouders onder de samenleving zetten en naar vermogen het beste uit de situatie proberen te halen.
Dat is de veerkracht van Valkenswaard en daar zijn we trots op!

En dan vandaag de begrotingsbehandeling, de belangrijkste politieke vergadering van het jaar. 
Hoe kijken wij in deze tijd naar de begroting? 

Het is voor ons als H&G belangrijk dat we in deze tijd vast houden aan de weg die we ingeslagen zijn. Het coalitie- en collegeprogramma is de leidraad die we ook nu zullen volgen. De ambities die hierin staan geformuleerd, en die terugkomen in de begroting, zijn flink en vormen een uitdaging voor het college. Hoewel het een sobere en beleidsarme begroting is, dienen we wat ons betreft in te zetten op het realiseren van de zaken die we met elkaar hierin afgesproken hebben.

Daarnaast zullen we uiteraard terughoudend zijn in het presenteren van nieuwe voorstellen of wensen, deze zijn met het oog op de onzekere tijden niet gepast. 

Financieel

In deze tijd is het gemakkelijk om de rem helemaal op de ontwikkelingen te zetten, of om Corona zo’n prominente financiële plaats te geven, dat andere zaken niet meer mogelijk blijken te zijn.

H&G doet dit niet. 

Wij zijn ervan overtuigd dat we in de nu voorliggende begroting niet het mes moeten zetten in de financiën vanwege mogelijke gevolgen van de Coronacrisis. Dus geen vergaande bezuinigingen! 

De eerste financiële  gevolgen zijn bekend, maar we weten nog lang niet welke gevolgen deze tweede golf nog gaat krijgen. Daarnaast speelt de compensatie, die we van het Rijk ontvangen, nog een belangrijke rol. Pas bij de jaarrekening 2021 hebben we een beter beeld van de totale kosten en compensatie en kunnen we niet eerder dan op dat moment de balans opmaken.

H&G vertrouwt erop dat het college de compensatiemiddelen inzet daar waar het nodig is. Wat ons betreft geen generieke maatregelen aan de voorkant, maar maatwerk voor de verengingen en organisaties waar dat noodzakelijk wordt geacht. 

In financieel opzicht hebben we ons weerstandsvermogen om risico’s op te vangen. Als we kijken naar dit weerstandsvermogen, dan valt ons het volgende op: 

We hebben in de begroting voor een bedrag aan € 4.362.000 aan risico’s ingeschat. De beschikbare weerstandscapaciteit is bijna € 5.700.000. Dit betekent dat we nog zo’n € 1,4 miljoen euro aan capaciteit over hebben. Om toch rekening te houden met mogelijke gevolgen die de Coronacrisis gaat hebben, en bedragen die onverhoopt niet worden gecompenseerd door het Rijk willen wij een bedrag van € 500.000 opnemen in het risico-overzicht. 

We hebben hiervoor een amendement opgesteld.

Algemene Reserve

Voorzitter, als we de ontwikkelingen van de algemene reserve van de afgelopen jaren bekijken, dan komt bij mij de parabel van de zeven vette en magere jaren op. Na jaren van investeren/sparen volgen jaren van oogsten. Waar we in 2014 een reserve hadden van bijna 15 miljoen euro door te sparen, hebben we in de jaren erna ons spaarpotje gevuld met gemeenschapsgeld ook in de gemeenschap terug geïnvesteerd. We hebben o.a. geïnvesteerd in een atletiekbaan, hockeyvelden en kunstgrasvelden, een renovatie van ons zwembad, een nieuwe sporthal, verkeersmaatregelen Dommelen-Zuid, aanleg van het Kloosterplein en investeringen voor het Masterplan centrum. Na deze investeringen is ons spaarboekje, de Algemene Reserve, logischerwijs geslonken. Betekent dit dat we ons om de beschikbare reserve vervolgens niet druk hoeven te maken? Integendeel, we dienen wel degelijk de reserve aan te sterken.

Deze aanvullingen vinden wij vooral terug in de winstnemingen van de bouwgrondexploitaties, vooral in Lage Heide, waar we als het om winsten gaat zeer terughoudend en conservatief zijn. Maar we willen het college ook adviseren om in te zetten op het verkrijgen van subsidies, voor natuurontwikkeling (GOB) maar ook voor de projecten van de verkeersmaatregelen Dommelen-Zuid.

En als we kijken naar de bestemmingsreserves die we nog hebben, dit zijn ook reserves, dan zien we daar een bedrag van zo’n 28 miljoen euro! We willen het college oproepen om eens kritisch naar de bestemmingsreserves te kijken zodat een aantal posten overgeheveld kunnen worden naar de Algemene Reserve.

Dan naar de beleidsmatige inhoud:

Toekomstvisie

Vorig jaar heeft onze fractie samen met anderen gepleit voor het zo snel mogelijk herijken van de Toekomstvisie. Liefst nog in 2020. Door de huidige crisis vindt H&G dat we even pas op de plaats moeten maken. We kunnen op dit moment vooruit met de huidige visie en we weten niet hoe de wereld en onze Valkenswaardse gemeenschap er na de coronacrisis uitziet. Het zou raar zijn om midden in deze onzekere tijd de herijking van dit belangrijke document aan te pakken.

Om die reden willen we voorstellen om de herijking van de toekomstvisie niet in 2021 te laten plaatsvinden maar in 2022. Daarbij komt nog dat de nodige participatie in het traject van herijking, op dit moment vanwege corona maatregelen niet optimaal kan worden ingezet en dat laatste vinden wij een (te) groot nadeel.

Hiervoor dienen we een amendement in.

Sociaal Domein

Het blijft belangrijk om in te zetten op het sociaal domein. Zeker nu door het sociale isolement mensen eenzaam dreigen te worden. Door de vorige week vastgestelde participatiewijzer, zorgen we ervoor dat we handvatten en ruimte bieden aan de inbreng van onze inwoners. Burgerparticipatie is en blijft een heel belangrijk onderdeel. Wel willen we het college vragen of de bedragen, die structureel nodig zijn om participatie vorm te geven, voldoende zijn meegenomen in de meerjarenraming.

Dit geldt ook voor de ontwikkelingen op het gebied van de participatiewet en de WMO (abonnementstarief).  Tijdens de bestuurs-rapportage hebben we gezien dat de kosten in het sociaal domein, mede door het abonnementstarief de komende jaren stijgen. Dit betekent dat ook de middelen in de meerjarenramingen hierop afgestemd dienen te zijn.  
Graag horen wij hierover nog een toelichting door de portefeuillehouder.

Economie/Centrum

Afgelopen jaar hebben we als raad het Masterplan Centrum vastgesteld. Een ontzettend belangrijke stap in het aantrekkelijker en toekomstbestendig maken van ons centrum. 
We hebben als H&G het college een hoge ambitie meegegeven, door niet alleen het winkelhart van het centrum op te pakken, maar ook de aanloopstraten Leenderweg en Eindhovenseweg mee te nemen. We realiseren ons dat dit een grote uitdaging is en we verwachten nog een voorstel van het college hoe deze totaalplannen kunnen worden uitgevoerd. 

En voorzitter, hoewel we nog in het begin zitten van de uitvoering van het Masterplan, kan eenieder die nu door ons centrum loopt al positieve punten zien. Ja, er staat nog veel leeg, en ja er liggen nog flinke uitdagingen zoals het parkeren en de leegstand, maar we zien dat er beweging is in ons centrum. Valkenswaard heeft weer enkele nieuwe winkels, een kaaswinkel, Sereen, Norah en maar liefst 3 speelgoedwinkels. Daarmee lijkt ons centrum zich toch echt te versterken!

Hier mogen we trots op zijn en we hopen dat deze trend zich door blijft zetten.

Bereikbaarheid

De bereikbaarheid is een belangrijk onderdeel voor het beleid de komende jaren. We zien dat de Westparallel gestaag aangelegd wordt en de realisatie van de verkeersmaatregelen in Dommelen-Zuid is wat ons betreft nu de belangrijkste prioriteit.
Daarnaast heeft H&G altijd gepleit voor het faciliteren van parkeren en dan met name gratis parkeren in het centrum. Hoewel er de afgelopen jaren, op initiatief van H&G, al flinke stappen gezet zijn (o.a. Kloosterplein, Carillonplein) is het uiteindelijke streven toch om overal gratis te kunnen parkeren! 

Rioleringsplan

De recente wateroverlast op een aantal wegen, vooral de Leenderweg en het noordelijk deel van de Eindhovenseweg is een belangrijk aandachtspunt de komende jaren. We hebben het rioleringsplan met elkaar vastgesteld waarin het investeringsprogramma gekoppeld is aan de heffingen voor de inwoners. Wij, H&G vinden dit een belangrijk systeem, maar er moet wel worden gekeken of binnen het investeringsprogramma knelpunten naar voren kunnen worden gehaald. Eventueel met tijdelijke maatregelen.

Hiervoor hebben we samen met PvdA en CDA een motie opgesteld.

Sport

Valkenswaard heeft met haar sportpark een haast uniek voorzieningenaanbod! Met de aanleg van diverse kunststof grasvelden, de vernieuwing van de atletiekbaan en de toevoeging van enkele Padel-banen staan we op eenzame hoogte ten opzichte van andere gemeenten. Daar zijn we trots op. Maar er blijven ook hier nog wensen en ambities. Denk aan de facilitering van de rollerclub de Dennenberg die we vorig jaar middels een motie hebben meegenomen bij de ontwikkeling van de school en het gebied rondom de Smelen. 

De sportvoorzieningen dienen wat ons betreft ook laagdrempelig te blijven zodat iedereen mee kan doen. Voor het nieuwe gerenoveerde zwembad willen we de huidige indexeringssystematiek loslaten en jaarlijks bij de begroting integraal de tarieven voor het zwembad vaststellen.

Motie zwembad tarieven

Bouwen

Mede door de crisis, maar ook door nieuwe regels over fijnstof, CO2, PFAS en stikstof is het bouwen van woningen er niet gemakkelijker op geworden. Ondertussen is er landelijk een flinke achterstand in de bouw van woningen ontstaan. Vanuit het Rijk en de Provincie wordt onderkent dat we alle zeilen moeten bijzetten om dat weer goed te maken. Ook in Valkenswaard zullen wij proberen ons steentje bij te dragen. H&G heeft er al eerder op aangedrongen om, waar mogelijk, procedures te bespoedigen. Maar hier zijn nog stappen te zetten. Het zo snel mogelijk realiseren van woningen, vooral voor starters en jonge gezinnen, maar ook voor de toenemende groep ouderen heeft grote prioriteit.
Denk hierin ook creatief in mogelijk nieuwe woonvormen.

Aangezien er al diverse bouwgrondexploitaties met verlies zijn afgesloten, willen we zeer kritisch de vinger aan de pols houden van de lopende grexen (grondexploitaties). We willen voorstellen om de grex “Lage Heide Landgoederen” te sluiten en het college verzoeken naar een andere invulling te zoeken.

Motie sluiten grex Lage Heide Landgoederen

Daarnaast zien we in het risico-overzicht dat de post ten aanzien van de grexen lager begroot is dan de voorzieningen die ervoor zijn getroffen. Daarom willen we middels een motie het college verzoeken, om te onderzoeken of het risicoprofiel van de grondexploitaties naar beneden kan worden bijgesteld.

Motie grexen

Voorzitter, 

Deze begroting kunnen wij namens H&G vaststellen, en dat gaan we ook doen!
Juist in deze tijd moeten we als gemeenteraad de verantwoordelijkheid nemen om de juiste keuzes te maken. John F Kennedy zei ooit: 

In een tijd van nationale crisis, moeten mensen van goede wil en vrijgevigheid in staat zijn om zich te verenigen, ongeacht de partij of de politiek. 

Laten we hier met z’n allen een voorbeeld aan nemen en gezamenlijk Valkenswaard door de crisis heen loodsen in een hoopgevende koers!

Bram Bots, fractieleider H&G